Friday, October 16, 2009

Khuangchawi thla...

“Zanin thlâ a êng hle mai
Kuli nan a tha, a hahthlak na-a
Thim aiin a nuam..”

Buai lai-a sipai puak phur ho khan khi hla khi an sa thin a ni awm e, puak phurh chu ninawm viau mah se thlâ a han en phung mai chuan nuam an tih phahin an hah a dam phah sawng sawngte pawh ni fahmiang. Khatih lai khan tunlaia kan Electric eng ang hi la nei hek lo le, an eng neih chhun bati siam chawp chu in lamah pawh an chhi tha phal meuh lo a, nula tlangval inrim pawh mei engah an inrim mai thin. Tlangval zakzum deuh phei chu mei engah thu ngam lo-in tuium hunna bul thim lai an han chuh a, nula bengvar deuh chuan.. “Khai, i awmna a thim e mai, kan hmu thei hleinem che, lo thu hnai ve rawh..” tiin tleirawl zakzum tak chu an ko hnai chawk bawk.

Chutih laiin German râl rûn turin tlangval rual chu an chhuak ta teuh mai a, an bialnu te an ngaih ve hlawm dawn teh lul vei nen, ziak thiam lah kha an la tlem nasa mai si, tlangval, ral runa kal lunglengte chuan an thian ziak thiamte chu an han ruai ve leh chhawng a, thiam leh thiam lo-a kutziak kawi ngil ngela a arthai chu nula chuan engemaw chen hnu-ah a han dawng ve ta a, a lawm ngei mai.

Chhun lamah hnathawka chhuak reng an ni a, thiante zingah lehkhathawn chhiar a rem si lo, losul haw hnu-ah mah chuan inleng haw rem hnu-ah lukhama a lehkhathawn dah that chu mei engah rem leh rem lo-in a han chhiar ta a, bih uluk a ngai thin ngei mai. Lunglen a hnem nge a tizual sauh tih pawh hriat thiam a har ngawt ta ve ang, hei vang hi ni maw he hla an phuahna chhan hi-

“I thaikawi bawngte kan lo hmu a
Puan ang kan zar der e, kan run in chhungah
Ngaihruatin lunglen a hril chang chang”

Hetiang hi an dinhmun a nih miau avangin an tan Thla êng kha a va pawimawh teh lul ngai em!!! October thla bial hi a eng bik a ni tihte pawh an lo hriat phah thlip thlep a, chu October thla eng ngei mai chu Khuangchawi turte pawhin thlahlelin khuang an lo chawi thin ni awm ania, hei vang hi ni maw Khuangchawi thla an lo tih le??? Chu thla eng chu lawmin a thim lai lai pawh an lo chuh ve thin ngei ang le...

Chung turni chu thlang kawlah liamin Chhawrthlapui êng mawi tak chuan khuang a rawn chawi a, a êng mawi no ngei mai, van lah chu a thiang kuk mai a, arsi a pe eng un mai bawk nen, chu Khuangchawi thla eng hnuaiah chuan mi awmthei deuhin khuang an chawi a, chawng an chen a, nula tlangval an chai a, nuam an tiin an hlim em em mai. Leng zawng an hlim tak meuh a, an khuangchawi hman nawm zia chu a kum leh vahsan lak lai pawhin a khaw ti ti tui ber a la ni ta zel lo thei lo.

Chu Khuangchawi thla eng no ruai mai lawm-a lam thin kan pi/pute chuan mual an liam zo tawh a, a hunlai hre phak thangtharte zingah kan awm ta lo. Nimahsela, vawiin thlenga danglam lo chu, chu thla eng ngei chu a la ni fan a, khua a thim zawh poh leh thla chu a eng mawi ting mai thin a lo ni..... He Khuangchawi thla êng ang bawk hi kan hringnun pawh hi ni thinin zu hria ia!!!!

Thursday, September 24, 2009

Africa - A thim chhah lai!!!

Kawngpui, alkatra luan chu pensanin hnimbuk kara kawng tereuhte awmah chuan kan lut a, hnimbuk kan kal pelh chuan kawng atanga hmuh mai phak lohah khua a lo awm reng mai, he hmunah hian mi hausa ten khawvel hi ka ta emaw tia nuam tinreng an chen laiin mual eng hmu ve pha lo mi tam tak an lo khawsa ve mek a ni.

Kawng chu vaivut chhah takin a khat tlat a, kephah pil dawn dawnin kan dai thawih thawih mai, heng kawngah hian vaivut hian kal a ti harsa hle. Chu kawng ngeiah chuan nitin kalin, an duhtakte nen pawh an lo inhmu ve thin a, an hnathawhna panna kawng a ni a, khawpuiah leh khawdang leh an thenawmah an kal dawn pawhin he kawng tho hi an lo zawh thin. He kawng vaivut sen thurin a bawh khah vek hi an nitin chakkhai lam nana an hman rim ber a ni ve tlat.

Chhungkaw hrang hrang chu ram bial bik neiin in-te 4/5 emaw an sa thlih thliah a, chung inte chu zana an riah nan an hmang a, chaw erawh pawn lamah an chhum mai thin. Inleng an neih pawhin pawnah an inkawm a, inchhung chu an in hmuhpui tam lo hle awm e. Tin,Hmeichhia-in nau a neihin thla 3 chhung chu a naute nen pawnah an riak tur a ni an ti, duat ngai hmeichhe nausen pawm chu pawn-ah a mu a, a khawngaihthlak hle.
(Pawnah mei an chhem a, rawng an bawl mai thin.)

Naupangte chuan pheikhawk bun tur nei hek lo, an ke khir chat bir ber chuan vaivut an dai thawih thawih a, kelawnga kal a nih miau avangin rannung seh thei apui a tam a, hei vang tak hian Uihli sehna mai mai pawh a pan a, thenkhat phei chuan an thihpui hial mai. Damdawiin lian an khaw hnaiah a awm lo, Sub centre hnai ber pan turin km 12 emaw vel kal a ngai a, chapa(bus) chuan man Mt 20/- a ni, an han thleng ta teh cheng a, sub centre-a duty te chuan hetiang damdawi kan nei lo ti-a an lo hnar loh leh mi an tam, lo nghak rawh u tiin thingtlang atanga lokal te chu an ngaihthah em em mai a ni tih an sawi, an tan sum neih a harsat tehlul vei nen. Heng uihli seh atan hian damdawi an nei lo a, Baygon an tih mai Insect killer hi an spray thin a ni awm e, a na a chhawk em ni ti-a kan zawh chuan, “a thak lutuk tur a ti nep deuh a” an ti. “Hetiang in spray chuan vun tan hian a tha lo ang,” ka ti ve ringawt na-a a thlakna tur damdawi ka pe thei chuang si lo, an hman theih hnaivai ber chu insect killer kha a ni tlat, an hmang leh thin ang.
(Naupang ke, uihli sehna hmuamhma)

An thawmhnaw mai bakah an taksa a bal hle, han tawh nak alaiin hmuh nuam an ni lo khawp mai. Intihfaina turin Tui duh tawk nei miau hek lo le. Thenkhat chuan tuichhunchhuah an lai chawp a, hei hi Meter 20 chuangte kan lai an ti, a thuk khawp mai,mi nazawng neih theih a ni lo, NGO thenkhat chuan a laihna hmanruate pe-in hmun thenkhatah chuan Tui pump te pawh an siam, mahse hei hian khawtlang a chawm zo lo nasa, tuichhunchhuah pakhat hi chhungkaw engemawzatin an inhman tawm a ni.(An tuichhunchhuah laih hi a thuk khawp mai)

Power supply phei chu vana rah ang a ni, an mumangah pawh an la nei chhin lo ang, an transportation neih that ber pawh thirsakawr a ni a, a chhia repair thiamte hi an luck ve thin khawp mai. An tan HIV/AIDS chu a hlauhawm loh letling zawk, thil dang ngaihtuah tur apui an ngah lutuk tlat.
(An khaw cycle repairing workshop..)

Damdawi lam an nei chau bawk, invenna engmah nei bawk hek lo, Family Planning te chu hnai lo mai hi a ni a, an nawmchen vena awm chhun Sex chu dan rual pawh a ni lo, invenna nei hek lo le, kumchhirin fa an hring a, enkawl zo hek lo, chaw tha hmu lo naupang, ring rek ngit nget, dul kiar ling leng fa an nei teuh mai ani.(Hemite nupa hian fa 8 an nei, 2 dang an lo leng bo hlauh a ni)

He ram chhunga chengte nun hi a harsa, anmahni han kawm phei chuan an awki te hi a hniam chal mai bawk si a, an khawngaihthlak khawp mai. Chutih laiin mi tam zawk chu Pathian pawh hre lo, Pathian hming la lam reng reng lote an ni si. Ngaihtuah an ti thuiin hengte hi Pathian hmangaihte vek an ni si a, engvanginnge hetianga rethei tur hian a siam bik le tih mai palh awl a ni. Mi thenkhat ka kawmte chuan Africa mite hian Pathian anchhia an dawng niin an inngai ve tlat bawk. Eng tin tak awm zel ang maw le..????

"Thim chhahna lai ber pawh
A lo Eng thin,
A kutan an awm vek, Ama relin..."

Followers