India mi nih hi......

Ka tawn ang tawng hi an awm ve nual chu ka ring. Khawilo vah chhuah nikhua hian khawi ram mi nge ka nih tih hi ka zawhna tawn chamchi a ni a, Indian ka ni ti-a ka sawi apiangin an awih lo ziah bawk. Chinese emaw Filipino emaw ka nih ring an tam ber. Khawlai ka han kal te hi thenkhat hian China.. tiin min lo ko thin. Airport-ah takngial pawh ka passport an thlek vang vang hnu-ah Indian I ni maw? An la ti hram zel a, Sibut ti khawpa han chhip thlak ngheng tak hi an chakawm thin.

Indian ka tihin tuman an ring ngai lo a, Mizoram atanga lokal ka ni ti then ila, tiin a chang chuan Mizoram ka han sawi ve bawk a, an bo tulh tulh a, Mizoram chu khawia awm nge hrilhfiah leh tho a ngaih thin avangin India chu ka ti leh nge nge thin.

Vawi khat chu wholesale dawr lian zet mai-ah thil leiin kan kal a, a neitute chu Indian an lo ni a, ka thiannu chuan Hei hi Indian ve tho a nih hi tiin keimah chu min kawk a, anni chuan Indian tih takah chuan an ngaihven ve viau a, mahse Indian ka nih chu an ring ta tlat lo mai a, khawmaw I passport an ti hram a, ka pe lo chiang khawp mai, ka voter ID ka entir a, Ashoka pillar an hmu a, an awih ve hram, chutah an rinhlelhna tibelhchhah tur tingin Hindi ka la thiam lo zui. Kan han inhriatchian hnu chuan kan inkawm ngeih ta phian a, a hnu phei chuan Biryani te min rawn kensak vel a…!!!!

Kar kalta mai khan Finance Training, MANGO buatsaihah ka tel ve a, mi 18 kan niin ram hrang hrang an ni nawk a, UK, USA, Canada, Zimbabwe leh Mozambique te kan nih pawlh nuai a. kan chhun chaw ei lai hian kan ti ti luai luai thin a, a ni tawp bera ka thutpui pa chuan, “Midang ho khan Indian I nih an ring lo a..” a ti a, Ni e, ka ti a, thu dang deuh a sawi dawn emaw tih nak laiin, “An ti dik chiah, I anglo a lawm” zu la ti hram a…

Thil lungchhiatthlak tak mai pakhat tunhnai lawk khan ka tawng leh pek a. South Africa ram chhung ami Kruger Park tlawh kan tum a, ka thiante Brazillian pahnih leh Swedish pakhat nen. Mozambique ram chhung atang chuan kan chhuak mai a, S Africa kan lut tur chu ka passport a tang ta tlat a, S Africa chu ka lut ve thei ta reng reng lo mai a, Thiante chu Commonwealth Country an nih vangin Visa hran an mamawh lo a, kei INDIAN PASSPORT humtu chuan Visa ka mamawh bik a…!!!!!! Thina rim rawh tih hi a ngai hran lo, a thinrimthlakin a zahthlak ang reng bawk sia, Refusal letter an siam a, min thawn kir leh ta daih a, chutih laia ka rilru-a awm chu DEPORTEE tih hi zu ni teh tlat a… Mexican Deportee nen ka intehkhin deuh roh a, thiante chu kal tlang tho rawh u ka tih luih tlat avangin rilru bet zan lo chuan an kal ta poh a. Office atangin min lam tur motor an rawn tir a, South Africa border-ah chuan motor chu ka nghak ta ran a. CID leh Custom duty ho nen chuan kan inkawm ta vel mai mai a.

Kan pi leh pu-te kha khawchhak lam atanga thlang tla zel an ni tiin an sawi a, engtia Mizoram an thlen tak hnu a thlang tla zel ta lo nge maw an nih hlawm ni, hei India ram mi kan nih reng phah a, kan hmel leh zia, pianphung, nungchang, duhzawng (ei leh in leh incheina thlengin) a dang em em si a, tawng a dang nen. Kan duhzawng hi a Indian lo em em mai si a, engvanga Indian dang, vai kan tih maite hi haw em em thin nge kan nih le..? ti te-in ka ngaihtuah a.

Kan naupan lai lah khan Hindi kha kan zir tha duh lo a, Bari Bara Vaimawngkhak te kan ti vel mai mai a, tun hnu-ah pawh vai ram hmun hrang hranga kan han bazar ve nikhua pawhin an bazar tawng fahrah te te-in kan rak khum mai mai a, Lei duh leh hralh duh na na na chu kan indawr ve zel mai bawk a, tawng thiam tumna tak tak kan nei ngai lem lo kha a lo pawi a ni.

Englekhawle, hnam dang pasal ka nei emaw, ram dang passport ka nei emaw a nih ngawt loh chuan ka duh emaw duh lo emaw Indian chu ka ni kumkhua dawn a, chuvangin ka tih tur pawimawh tak pakhat chu Hindi thiam hi ni ta berin ka hria. India ka haw leh hun chu Hindi hi ka vaibel tih tluka thiam turin ka va han zir rua em!!! ti te-in ka insawh ka insawh thin. Ka hmel leh pianhmang-in India hnam dangte ang mah suh se, an tawng anga ka tawng zarh zarh theih phawt chuan min hmu Indian ve mai ang chu maw… INDIAN NIH TAK HI CHU…

Enge ka tih tur...????

Tlai khat chu ka thenawmnu, thiannu ni bawk, nitina inhmu a, ka nuihpui thin hi a lokal a, kan ti ti a, Damdawiinah nu pakhat (HIV positive) a tlawh a, a lo haw chiah a ni, chu chuan a rilru a uai rit hle a, engemaw vei nei tih hriat takin ni dang angin a rawn tawng bawrh bawrh lo.

Eng eng emaw kan sawi hnu chuan a rilru tak tak chu a rawn phawrh ta a, “Captain, thil pakhat theihnghilh ka duh deuh mai a awm a, mahse ka theihnghilh thei si lo a, ka tawngtai thin a, a chang hian thiante zingah ka awm a, ka hlim a, mahse a hnu rei lote-ah ka hrechhuak a, ka rilru a hah leh thin a..” a ti a, a thil vei chu sawi chhuak chiah si lo-in a tap ta hlawp hlawp mai a, tihngaihna ka hre lo kher mai, a lungchhe zualpui reh hun chu nghakin ka thu ngawi reng a, a hnu-ah chuan a han inhrufai deuh a, a la tawng thei chuang lo. “Ka tawngtai ang aw..” ka ti a, a lu a bu ringawt a, tichuan, enge ka tawngtaina chhan tur pawh hre lo chuan ka han tawngtai ta ringawt a… Ka amen chuan a rawn inthingharh deuh a, “Naktuk-ah ka hrilh ang che” a ti a, “Ni e, I duh hun hunah min hrilh dawn nia, ka inpeih reng e, eng pawh nise, I chhungkua emaw, I mamal thil emaw, I Nu chungchang emaw pawh nise, tawngtai zel la, theihnghilh tum tlat lovin, I harsatna chu hmachhawn zawk la, I hneh thei zawk ang ka ring” ka ti ve luam ringawt a.

Naktukah ka hrilh ang che a tina-a a sawi ta tho a. A Unaunu HIV positive a lo awm hi a lo ni a, a unaupa pakhat lah Johannesburg-ah kum 5 chhung awm tawhin engtinnge a awm pawh a hre lo a, chumi ni-a nu pakhat HIV positive a tlawh chuan a unaunu tawrhna chu a ti hrechhuak thar leh a lo ni a. Chutah a nu-in a rawn phone a, a nau chu a damlo hle a, ei tur pawh an nei lo a ni tih a rawn sawi a, pawisa thawn tur a nei bik si lo.

Han hnem ngaihna ka hre lo hle. A dik tak chuan counseling hrim hrim pawh hi ka tih ngai loh tak mai a ni a, a dinhmun lek phei hi chu a harsa leh zual.

Eng ti turin nge min beisei ni ang? Ka lakah chuan engmah a beisei ka ring hran lo, a harsatna min hrilh ringawt khan engmah puih theihna ka nei si lo a... Tichuan, ka lo tawngtaipui zel ang che tiin kan inthlah ta ringawt a.

He mite chauh hi an ni lo. He ramah hian mi harsa, dinhmun khirh taka ding, chhuah ngaihna awm chai lo hi engemaw zat an awm a ni. Chung mite tan chuan enge tih theih ka neih le..?

An ei tur pe dawn ila, vawi khat chaw ei mai a tawk si lo, pawisa pe ila kan inpe seng dawn si lo. Tawngtaisak ringawtin an puar si lo. Hna thawh tur neiin inhlawhna siamsak thei dinhmuna ding lo ni teh reng pawh ni ila, anmahni kha hnathawk thei dinhmunah an ding lawi si lo.

Hei vang tak hian UNAIDS te, WORLDVISION, TEARFUND, NGO hrang hrang, hetiang mite enkawl tur hian an awm reng alawm, annin an hna chu thawk teh se tiin han thlahthlam dawn ila, a tam zawkte hi hetiang enkawlna dawng pha chuang lo an la ni leh ta zel si.

Hetiang dinhmun khirh tak mai hmachhawn lo-a ka awm ringawt pawh ka vanneih ziate ka inhre chhuak thar leh a.

Vawiin thleng hian “An tan hian enge ka tih theih ang?” tih hi ka inzawhna ka chhan theih si loh chu a la ni reng a nih hi.