Sunday, July 3, 2011

Ziak mite hi

Lekha chhiar peih tak hi chu ka ni kumkhua a, a ziak lam ka timi lo thung, ziah tumna em em pawh ka nei ngai lo, kumtinin Diary erawh ka nei a, ka ziak peih mual mual thin viau. Tunlai, computer kan hman uar hnu leh internet a awm hnu hian lehkhabu chhiar lam hi ka hlamchhiah nasa ta hle, blog leh website hrang hrangte duh hun huna chhiar tur a lo awm tak vangte pawh a ni mai thei.

Thuziak hi - thawnthu, article, hlahril pawh nise - a famkimlohna lam hi hmuh a awlin a langsar fo a, sawisel a nuam a, han ziak ve dawn ila tlar khat pawh ziah tur hre lo hlei hlei hian sawisel tur kan hmu hnem fo. Ziakmite hian an va bei nasa in an lo va thawkrim awm em, rilru te pawh an va seng nasa awm em tihte hi tunhnaiah ka ngaihtuah thar.

Thuziakmi ni tur hian huaisen a ngai ngawt ang - Mahni irawm chhuak leh mahni ngaihdan mite hriat leh chhiar tura han tlangzarh chu insit a na duh ngawtin ka ring, a chang chuan thudik puanzar hian nghawng thalo leh rah duhawm lo tak a ziaktu chungah a thlen theih avangin huaisen taka thu dik lailan chu a har hle thinin a rinawm, chanchinbu mite hian he huaisenna hi an mamawh hlein ka ring.

Thil chik mi nih hi a ngai tak zet ang. Mite chhiar tura ziah ngam ve tawh ting si chuan thu lawilo leh dawt ngawt chu ziah mai mai chi ni dawn hek lo, an thil tawn apiang mai chik leh dilchhut taka zawh keuh keuhte a ngai thin dawn a, thu dik leh belhchian dawl an ziah a ngaih avangin an thil ziahah an chian a ngai a, a fik afak an hriat a pawimawh. Hemi tur hian kalna lam apiang, hmuh leh hriat apiang chik taka belhchian a ngai, tha leh zung, rilru leh ngaihtuahna tam tak an sen a ngai ngei ang.

Hman deuha Vanneihtluanga Malaysia zinte khan an shopping mall kha engtia zau nge tihte, an street pakhata dawr awmzatte kha a hre thlip thlep a, chu chuan a thusawi dang pawh kha a ti awihawm ve hranpa tlat. Keiin kan veng chhung, nitin ka kaltlang kawtthlerah hian dawr engzatnge awm pawh ka lo hre der lo.

Mi dilchhut takte hi ka ngei zawng tak an ni fo thin, an tana tul lo tur an zawt hnem hian ka hre thin, mahse dilchhut na na na chuan an hre hnem leh nge nge thin chu a nih hi, ziaktu tha leh hlawhtling tak ni tur chuan mi ngei hlawh deuhte pawh hi a lo ngai ta'ng. Lalhmingliana Saiawi pawhin a tia lawm, "thawnthu ziah tum chuan tunlai tleirawlte rilru leh an nunchan te hi hriatthiam a ngai thin si a, Bus-a chuante hian dilchhut tak takin thil ka zawt thin a, thenkhat chuan Tar hur te pawh min lo ti ta ve ang" a ti. A ni duh khawp ang.

Hriatna tha tak neih hi a pawimawh hle, mahni rau rau pawh hi intihhmasawn theih ni awm tak a ni, thil chhinchhiah reng mi chuan hriat reng pawh a awlsam deuh nge nge. Chik tak, dilchhut taka zawhchhuah tawh sa kha ziah dawnah theihnghilh ta tlat ila a ho duh ngawt ang. Chuvangin ziak mi chuan hriatna tha tak a neih a ngai hle.

Taimak hi tih makmawh a ni, kan Bible-ah ngei pawh "Taimak kawngah chuan thatchhe suh u" tihte hial kan hmuh hi. Ziakmi hlawhtling tak chu mi taima tak a ni ngei ang tih ka ringhlel lo. Tawngka-a inhlan chhawn ngawt hi a famkim mawh hle, a hun laiin ziak ta thlep thin ila, chanchin kimchang kan nei ni mai tur hi kan chiang lo leh tlat thin, thil pawimawh tak pawh kan theihnghilh hmin thak thak thei tlat. Ziak mite hlutna hei hian a tilang chiang hlein ka hria. Pu C Rokhuma hi ziaka thil chhinchhiah peih tak a nih hmel, kumina ruahtui tla zat te hi a chhinchhiah a, rial a tla em, eng tiat nge, ruahthimpui a sur em tihte thil te tham te nia kan ngaihte a chhinchhiah a, kum 10 hnu-ah sik leh sa awm dan kum 10 chhung a khaikhinna a ziak a, kan chhiar duh leh hle.

Tawngkam bungrua-ah hian hausak a ngai khawpin ka ring, mitin hian tawngkam bungraw hman bik deuh hi kan nei vek a, a tawngkam atangin hei chu chumi ziah a ni maw te kan ti thei thin. Thenkhat tawngkam thiam tak, tehkhin thu nen dak hlarha ziak thei an awm laiin a then chuan bung deuh nghutin an ziak a, a ngaihnawm thova. Mizotawnga ziak a nih chuan theih hram chuan mizotawng veka dah thin hi a tha hle, chhiar pawh a hahdam bik. Tin, ziak tura intintuah ve tawh ting tang si chuan tawngkam bungraw mawi leh tha zawn leh thlan thiam pawh a tul hle.

Thil ngaihtuah leh ngaihruat thiam mi nih hi ziaktu tana pawimawh tak pakhat a ni, unau thawnthu sawi pawh a dang an ti mathlawn lovin, a ziaktu azir leh tawngkam hman azira thu pakhat rau rau pawh ngaihnawm bik riau a awm thei thin, ziaktu chuan a chhiartute lungawina zan a chhawpchhuah a ngai a, thudik ngau ngau ziah tum mah se, a ngaihnawm tur zawnga thu leh hla a rem chhuah a ngai thin, chu chuan ngaihtuahna leh ngaihruat thiamna a neih a pawimawh tih a ti lang, hei hi thil namai a ni lo, thawnthu ziak a ni emaw thil thleng chanchin a ziak a ni emaw ngaihnawm taka ziak tur chuan ngaihtuahna sen a ngai hle thin.

Ziakmi nihna hi mahni inpek chawp mai chi niin a lang lo, midang, a chhiartutena an pek tur ni awm tak a ni. Ziakmi han tih hian chanchinbu-a open letter in thawn zur zut lam emaw, tute political party emaw sawi chhia a, a dang fak emaw vak lam kha a ni lo a, Ziakmi tak tak chuan quality a nei tur a ni. Ziak mi tia inchhal ve si, an thuziak chhiar peih miah lohte hi awm thei tak a nih hmel e.

Chuvangin, ziakmite hi kan han sawisel ve leh chiam thin na-a, a nihna takah chuan mi ropui tak an ni e.

Monday, June 6, 2011

Dawn chang ni hian ka ngai Nunhlui liam hnu.

Ti leh hluai teh ang, rilru-a a lan chang changin. Nunhlui liam hnu hi dâwn kir mai loh chuan koh kir rual ni tawh si hek lo, tah hian lunglen hnemah dah leh ang..

Pitar putar, nu leh pa tam tak hi zawt ila an nuna hun hlimawm leh ngaihawm berte hi an naupan lai tiin an chhang furin ka ring thin. Keini tak ngial pawhin lunglenna chhan tur kan ngah ve em hi maw!

Thingtang kuai rual kan nih atangin mizo hmeichhia in an tih thin ang hi chu ti kim ve vekin ka inhria. Ka nu hi nu azawnga mizo nu ber mai, kut âwl ngai thei hlek lo a ni mauh mai a, kan âwl ber ni pawhin a puan tah tur la kan hlum tal thin. Hahchawlh pahin la hlum rawh u a ti hmiah zel. Chuti a nih loh vek chuan sikul chawlh leh kar tawp chawlh hi chuan ram lamah êm nen kan in um liam ziah a, kan thawh a tlem emaw a tam emaw, kan tih theih awm tawk hi min thawhtir tur a hre ziah leh nghal. Unau zinga milai nih vang emawni, hruai chik takah min neih nghe nghe.

Ka Pa thianpa Pu Thangkhuluaia hian êmte, hnang sin taka hlaiin nalh deuh maiin, te fel at mai hian min tah sak a, chu chu ka phur liam ve ziah, ka Êm-sin chu a nalh em avangin feh pawh a phurawm deuh sawt thin nghe nghe. Thiante nen kan han kal ho bang bang a, annin paikawng pangngai lian tak tak an phurh laiin kei chuan ka êmte ka phur bam bam thin a, nuam ka ti thin teh e..

Haw dawnah phur kan han siam a, Vaimin, fanghma, hmazil leh thlaifur chi hrang hrang, a lian tha tha phurh kha ka chak ve a, ka bei vum ve viau thin. Haw kawngah “I phur chu a rit em?” tiin min han zawt a, “Rit lo, a khin” tiin ka chhang tlat zel zu nia. Mahni phur rit tih chu ka hreh deuh ni tur a ni. Chuti chu ni mahse, in ka thlen hi chuan ka phur hi a phai thei hle, kalkawngah a rukin ka nun min lo chhawk a, ka phur a lo la then zeuh zeuh thin a lo nia, Nu hmangaihna hi chu a lo mak teh e!

In kan han thleng a, inti FEH tak maiin, chhungte tui lum sa-in kan han inbual phar phar a, kan phurh hnem leh hnem lohvin kawngro a su tawh lo, thlai phur hawtu kan ni tawh tlat a, in nghaktute chuan phur an han phawrh a, hahna zawng zawng theihnghilhin hlim takin Vaimin te chu kan rawh puak pawp pawp tawh mai thin.

A chang chuan Inrinni hian thiante nen Tumbu khawrh turin kan inzui liam ve leh hluai thin, tumbu hi thil tui chu a ni hran lo hle, mahse han veh vel hi a nuam ve hranpa a, a khaileng kan hmu a, kan han fik hmawk mai a, a lum tawp tawp a, a hnai-ah lei leh hnahthel ro a bet duh si, a ban duh bawk si, kut a bal duh thin teh e. A hmuam hmuh fuh chuan kan lawm thei hle, changel erawh a hek deuh, kan kih hnan tawp zel si a. Lairawk tumbu han hmuhfuh hnem deuh tum hian a nuam kan ti thin, lairawk hi chu a phak lo bik tlat a, a tui kan ti bik thin.

Tumbu khawrh hian Aidu hmuh fuh hlauh chang a awm thin a, a lawmawm thuah hnih thin, a sentil han mal malh malh phei chu a nuam dangdai ve riau, Aiduria hi a tui mah zawk na-a.

Mautuai khawrh erawh chu thil namai a ni lo thin, mau hung tha deuh kan han hmu a, mautuai a awm chuan kan han thutchilh chat a, a hmun a hnawn deuh chuan thosi leh vaihmite, thomitchhaih chenin min rawn vir nghal luih luih a, mautuai mê nen thak hiah nen, kan inhiat vual tet tut a, puan a lo mê tawh thin bawk nen, kan meng phelh phung mai thin a, hmai vung burin kan haw ta thin kha ania.

Naupan lai khan Gas tih vel a la awm lo a, kum 13 ka nih hnu chauh niin ka hria gas kan neih ve kha, chu pawh a to hle a, kan hmang zen zen lo, Diakkawnah Pu Ruata te dawrah Rs. 57/- a ni thinin ka hria, thing nen kan hman kawp reng tho thin. A chang chuan khawnvartui stove kha kan hmang thin a, chhem hlum a har thin ngei mai, a chhin hlumna kan lei hnu-ah erawh chuan kan chhin hlum ta hmak mai a, a awlsam ta hle, mahse a rim a chhe duh hle.

Chutia gas a la van em avang chuan thingphurh chu hmeichhe hna ber a ni a, hun awlah thiante nen kan phur ve thin. Daihnai-ah thing kawi chhe te te kan han fawm a, in kan thleng a, chhungten “In va phur tha em em ve, thuro a tap ang a..” min han tihsak a, kan lawm ve em em thin. Thing ding ro tha tak hmuh fuh tum phei chuan a hlimawm ve hranpa duh khawp.

A chang chuan mauhakah mau ro mai mai te pawh kan phur a, dai hnai te a ni a, hun a duh rei lo a, chawhnu lam school chawlh remchanah te pawh a phurh mai theih zel a, kan chhek hner hnur thin, amaherawh chu mau hi a alh hluai a, a rem leh duak a, a vam ve tawh si lo a, tuah a hek bik thin.

Mau phurh hi fimkhur a lo ngai khawp mai, vawi khat chu kan mau phur kan chawl hahdam a, kan han kal leh tur chu ka u-in a phur a han kuai a, mau atang chuan Rultuha a rawn dak lawr vang mai a, kan te nasa teh e, rawn kal remchang mipa tleirawl ho-in an rawn that a, chuta tang chuan mau phurh kan tih ta riau.

Vawi khat chu Serchhip kan awm laiin ka u leh kan thiante 3 nen hmeichhia hlir Sakhisih ngaw lamah thingphur turin kan chhuak a, kan kal hla bawk a, thingzai ho thing phaw tha tak tak kan hmu a, kan ek teuh a, kan hlim hle. Hlawhtling inti takin kan haw a, thui vak lo kan kal hnu chuan Hauhuk an rawn hualreu ta vak vak mai, atu-amah khan Hauhuk hualreu lo la hre ngai hek lo I le, kan hlau ta khawp mai a, bak lengin kan tlanchhia, a hauhuka pawh chu khawiah nge an awm kan hria a ni zeng lo, kan tlan tawp mai a ni. Kei leh ka thiante 2 chuan kan thing phurh lai chu kan keuh a, kan Êm chu kan khai lawp lawp mai.

Thui tawk fang kan tlanchhiat hnu chuan kan veng tlangval kebai, kan ngei thin deuh mai leh a thian pakhat sapel tura chhuak hi kan tawk hlawl mai a, kan thla a muang suai suai nia.. Ramsa hram kan hria tih kan hrilh a, anni pawhin an lo hre ve reng a, kah an tum a lo ni, Hauhuk a nih kha an ti et a, a hlauhawm loh, tikhan thlamuang deuhin haw rawh u an ti a, kan mi ngei deuha pawh chu kan ngei loh phah ve ta deuh. Haw kawngah chuan kan hmuh theih ang ang thing kan fawm tha leh ta ringawt.

Tum khat chu Kolasib kan awm lai tho hian ka Pute khua, thingtlang leh chhawngah kan zin a, ni khat chu an chúl-ah kan feh a, ka Putea fate ho nen kan ni a, nuam kan ti phian mai a, tih tur bik em em nei pawh kan ni lo a, kan feh chak kan feh ve mai mai a ni.

Lo kan thleng a, bawkbawn leh samtawk tang rahte leh a chi tura an zuah lian pui pui hmin lek lek tawhte chu kan lo ta vek mai a, bawkbawn chang deuh deuhte chu hei chu a lian tha lutuk tiin kan lo vek a, a hnu-ah ka Putea fapa te an lo thleng a, kan bawkbawn lawh sa te chu a chang lutuk tiin thlam tlaitlanah chuan an theh chhuak zung zung mai a, kan haw teh e.

A hnu-ah chuan pangbal leh kawlbahra te kan cho e kan ti a, a bul kan hmuh chu kan bawhzui zel a, tlema bawk lil lel tawh chu kan vaihma vek a ni ber a, kan cho mai a ni lo a, a laih hian kan lai a ni zawk, kan hai vung terh turh mai a, kawlbahra chawhna te chu a kaw rel rul mai, tlaia in kan thleng chu kan râl atanga min hmutu te chuan “Vawiin chu in lovah Sanghal a chhuak emaw kan ti mai a!” an ti a, an then tha hlawm mai. Keini lah titha kan inti ve em em si a.

Hetiang hi kan naupan lai hun tam ber kan khawhral ve dan ania, dai hnaia sava veh leh thang kama kan vah kual dante, tawlailir ke tur thingtuai kan sah leh kan tawlailir siamte zawng zawng pawh ziah tham fe chu a la awm ngei ang.

Followers